Kelebekler, vücutlarına kıyasla oldukça geniş
bir yüzeye sahip olan kanatlarının güzelliğiyle bilinirler.
Peki kelebek kanatlarındaki bu muhteşem
desenler ve renkler nasıl ortaya çıkmaktadır?
Kelebekler aslında saydam olan bir çift zar
kanada sahiptirler. Bunlar, yoğunlukları farklı pullarla
kaplı olduğu için zar kanatların saydamlıkları belli olmaz.
Kelebek kanatlarının aerodinamiğini (hava akımlarından faydalanarak
yapılan hareketler) artıran, onlara rengini veren işte bu
pullardır. Dokunulduğu anda yerlerinden kopacak kadar hassas
olan pulların, kelebeğin kanadına saplanan sivri uçları
vardır. Bu sayede pullar dökülmeden durabilirler. Kanadın
üstüne bir damın kiremitleri gibi dizilmiş olan her pulcuk
ya kimyasal pigmentlerle ya da sabun köpüğündeki gibi, üstüne
düşen ışığı gökkuşağı renklerine kıran yapısı ile renk kazanır.
Ayrıca laboratuvar araştırmaları, farklı renklerin farklı
kimyasal maddelere bağlı olduklarını da göstermiştir. Örneğin
"pteridin" denilen boya maddesinin türevleri kelebeklerde
genelde görülen pembe, beyaz ve sarı renkleri sağlayan maddelerdir.
Çok sık rastlanan "melanin" adlı boya maddesi ise kanatlardaki
siyah beneklerde bulunur. Ayrıca kelebeklerin kanatlarındaki
renkler her zaman göründükleri gibi değildirler. Örneğin
yeşil renkli pullar, siyah ve sarı pulların karışımından
oluşmaktadır. Kelebeklerin kanatları üzerinde yapılan son
incelemeler, pigmentlerin pulcuklarda sentezlendiğini ve
melanin üretimi için gerekli olan enzimlerin pulcukların
üst derisinde bulunduğunu göstermiştir.
 |
Kelebeklerdeki bu çok değişken renkler yalnızca
boya maddelerinden kaynaklanmaz.
Kelebeğin kanatlarındaki pulların yapısı, düzeni,
yansıma, kırılma gibi ışık olaylarının ortaya çıkmasına
ve muhteşem güzellikteki renklerin doğmasına neden olur.
Örneğin, Stilpnotio
Salicis kelebeğinin hava kabarcıklarıyla dolu
yarı saydam pulları vardır. Bu pullarda boya maddesi bulunmamasına
rağmen, içlerinden geçen ışık, kelebeğin satene benzer bir
görünüm almasını sağlar.
Argynnis kelebeğinin kanat pullarının yüzeyi
inanılmayacak kadar yumuşaktır ve bu yumuşaklık gümüşi yansımalar
doğurur. Bazı kelebeklerde birbiri üstüne gelen iki pul
tabakasının farklı dizilişleri de değişik ışık yansımaları
meydana getirebilir, mesela kelebeğin siyah ya da kahverengi
değil de mavi görünmesini sağlayabilir.
Kelebeklerin kanat yapısını, sadece renklerini
göz önüne alarak incelediğimizde bile pek çok mucizeyle
karşılaşırız. Böyle olağanüstü güzellikteki bir görünümün
varlığı hiç kuşkusuz tüm bunları yaratan Allah'ın üstün
kudretinin ve sonsuz sanatının delillerinden biridir.
Ayrıca kelebeklerin kanatlarındaki renklerin
ve desenlerin bir süs olarak yaratılmış olmalarının yanında,
bu canlılar için başka pek çok hayati fonksiyonu da vardır.
Işığı Emen Siyah Benekler
Bazı kelebeklerde özellikle kanatların gövdeye
yakın kısımlarında pullardan oluşmuş büyükçe koyu renkli
benekler vardır. Her iki kanatta simetrik olarak yer alan
bu benekler kelebeklerin uçabilmesi için çok önemli bir
fonksiyona sahiptir. Uçmak için gerekli olan vücut sıcaklığına
ulaşabilmek için kelebekler bu beneklerden faydalanırlar.
Nasıl mı? 
Pullar renklerine göre ısıyı maksimum veya
minimum seviyeye getirebilme özelliğine sahiptirler. Güneşin
altında, sanki belli bir açıyı tutturmaya çalışıyormuş gibi
kanatlarını açıp kapayan kelebekleri hepimiz görmüşüzdür.
İşte bu hareketi yaparak güneş ışığını almaya çalışan kelebeklere
gövdelerindeki siyah benekler yardımcı olur. Gövdesini ısıtması
gereken kelebek güneş ışınlarının bu beneklere gelmesini
ayarlayacak şekilde kanatlarını açıp kapatır, böylece bedenini
kolaylıkla ısıtmış olur.
Açık arazide güneşin altında kalan kelebeklerin
rengi diğerlerine göre daha açıktır, ormanlık arazidekilerin
rengi ise daha koyudur.
Lepidoptera kelebekleriyse kanatlarında pul
olmadığı için ışığı yansıtamazlar, bu yüzden saydamdırlar.
Bu kelebek türünü uçarken görebilmek mümkündür ama bir yere
konduklarında görmek hemen hemen imkansızdır. Bu da kelebek
için mükemmel bir korunma teşkil eder. Allah tüm canlılarda
olduğu gibi kelebekleri de bütün ihtiyaçlarını tam olarak
karşılayabilecekleri sistemlerle birlikte yaratmıştır ve
bunların hepsi birbirine bağlı olan, biri olmazsa öbürü
olmaz sistemlerdir.
Kelebeklerdeki Yalancı Gözler
Pek çok kelebeğin üzerinde büyük bir canlının
gözlerini çağrıştıran koyu renkli yuvarlak desenler vardır.
Yine kanatların üzerindeki renkli pulcuklardan meydana gelen
bu gözler, kelebeklerin en önemli savunma mekanizmasını
oluştururlar. Kelebekler dinlenirken kanatlarını kapalı
pozisyonda tutarlar. Herhangi bir düşmanla karşılaşma ya
da ufak bir dokunuş sonucunda kanatlar ani olarak açılır
ve kanat zeminindeki iri ve koyu renkli parlak göz desenleri
ortaya çıkar. Bu sayede düşmana gereken mesaj iletilmiş
olur. (Harun Yahya, Allah'ın
Renk Sanatı)
Kelebeklerin Kamuflajı
Kelebeklerin sahte gözler dışında kamuflaj
yetenekleri de şaşırtıcıdır. Kamuflaj yapan kelebekler çalının
rengini görmekte, tespitler yapıp, bunları analiz etmekte,
çok iyi işleyen bir sistemle vücutlarında ürettikleri renklerle
çalının rengine bürünmekte, düşmanının zevklerinden haberdar
olan başka bir türse onun hoşuna gitmeyecek renklere bürünerek
uyarı mesajları vermektedir.
Kelebek tüm bunları Allah'ın ilhamı sayesinde
yapmaktadır. Yeryüzündeki tüm tasarımlar Rahman olan Allah'a
aittir. Akıl sahibi insanlara düşen Allah'ın yaratması üzerinde
detaylı olarak düşünmektir.